INFORMACJE

Rynek Lotniczy

Linie Lotnicze

Porty Lotnicze

Samoloty

Drony

Dostawcy Usług

Prawo

Turystyka

BRANŻA

Nawigacja powietrzna

Innowacje & Technologie

Personalne

Rozmowy PRTL.pl

Komentarz tygodnia

Aviation Breakfast

Polski Klub Lotniczy

Przegląd prasy

INNE

Księgarnia

Szkolenia i konferencje

Studenckie koła i org. lotnicze

Znajdź pracę

Katalog firm

Przydatne linki

REKLAMA





Sonda

Jakie jest najlepsze rozwiązanie problemu ograniczonej przepustowości lotniska Chopina?

rozbudowa istniejącej sieci lotnisk

budowa nowego CPL

rozbudowa Modlina

duopol Modlin-Chopin

Partnerzy portalu



Language selection


English Deutsch French Russian

Publikacje


Instrukcja operacyjna operatora drona. Jak ją przygotować i dlaczego jest potrzebna?

Mikołaj Doskocz, 2017-08-24
     

Przepisy regulujące wykonywanie działalności lotniczej z wykorzystaniem dronów nakładają na operatora konkretne obowiązki. Ich spełnienie jest bardzo istotne - pozwala na legalne prowadzenie swojej działalności oraz na uniknięcie odpowiedzialności za naruszenie Prawa lotniczego. Jednym z tych obowiązków jest posiadanie instrukcji operacyjnej, co w poniższym tekście przybliżę.

 

Zgodnie z ust. 5.1. pkt. 3) oraz pkt. 5.3. Załącznika nr 6a do rozporządzenia regulującego wykonywanie lotów dronami[1], każdy kto wykonuje usługi lotnicze przy użyciu drona musi mieć opracowaną instrukcję operacyjną. Nie dotyczy to lotów rekreacyjnych i sportowych. Na szczęście nie jest ona zatwierdzana przez Prezesa ULC, ale będzie on mógł zażądać w każdej chwili jej okazania. Pkt. 5.2. ogólnie opisuje, co w tej instrukcji powinno się znaleźć, a dziś postaram się nieco rozszyfrować wyliczankę z rozporządzenia.

 

Zgodnie z przepisami instrukcja jest opracowywana przez podmiot świadczący usługi lotnicze. Nie konkretnego pilota/operatora a „firmę”. Musi ona określać „bezpieczny sposób świadczenia usług”. Ciężko jednoznacznie powiedzieć, co to znaczy. Trochę z pomocą przychodzi nam właśnie pkt. 5.3. Załącznika 6a, według którego instrukcja powinna zawierać w szczególności (czyli nie tylko to, co jest w przepisie):

  • Dane podmiotu świadczącego usługi lotnicze;
  • Wykaz wykorzystywanych bezzałogowych statków powietrznych;
  • Dane personelu ze wskazaniem posiadanych uprawnień;
  • Proces analizy ryzyka wykonywanych operacji lotniczych w odniesieniu do wykorzystywanych bezzałogowych statków powietrznych;
  • Listę czynności kontrolnych dokonywanych przed startem i po lądowaniu;
  • Procedury i zasady wykonywania operacji lotniczych;
  • Procedury awaryjne.

 

Analiza ryzyka

O ile początkowe trzy punkty nie rodzą żadnych wątpliwości, to pierwsze schody pojawiają się przy analizie ryzyka. Widziałem instrukcję, w której było po prostu wypisane, na co trzeba zwracać uwagę przy lataniu (czynnik ludzki, warunki meteorologiczne, przeszkody dla sygnału i budynki oraz drzewa w otoczeniu). Na tym koniec. To nie jest analiza ryzyka.

 

Analiza ryzyka to cały schemat, gdzie najpierw określa się zagrożenia, ich skutki i szanse wystąpienia. Nadaje się wagę a następnie zgodnie z algorytmem stwierdza, czy takie ryzyko jest akceptowalne czy nie. Jeżeli ryzyko jest nieakceptowalne, to trzeba określić działania korygujące (zmniejszenie ryzyka). Co więcej, analiza ryzyka powinna być wykonana zgodnie z Podręcznikiem Zarządzania Bezpieczeństwem, Załącznikiem 19 do Konwencji ICAO czy Doc. 10019 „ Manual on Remotely Piloted Aircraft Systems”.

 

Czynności kontrolne

Następnie lista czynności kontrolnych przed startem i po lądowaniu. W ogromnej części będą to czynności zalecane przez producenta, ale nie tylko. Weźmy chociażby sprawdzenie aktualnych ograniczeń w przestrzeni powietrznej czy warunków pogodowych. W żadnym wypadku nie chodzi o bieganie z listą kontrolną i „odfajkowywanie” każdego punktu (nie ta działka lotnictwa). Musi być to proste, tak, żeby było wykonywane automatycznie. Ale w instrukcji operacyjnej musi być zapisane wszystko, co każdy operator/pilot musi zrobić przed i po locie. Na końcu dowiecie się dlaczego.

 

Procedury wykonywania operacji lotniczych

Zbiór zasad i procedur, które określają jak latać. Oczywiście nie będzie to nauka dla Was (skoro macie świadectwo UAVO to wiecie, jak technicznie się posługiwać dronem). Ale musi być znowu w prosty i jednoznaczny sposób opisane, jak latać legalnie, zgodnie z przepisami i zachowaniem procedur bezpieczeństwa. Wysokości lotu, odległość od przeszkód określone przez podmiot świadczący usługi (skoro latacie w celach zarobkowych to nie obowiązują Was odległości 30 m od budynków i 100 od granic zabudowy).

 

Do tego takie szczegóły jak np. loty w strefach ograniczeń lotów, kontakt z ATC.

 

Procedury awaryjne

Czyli wszystko, co trzeba zrobić w przypadku jakiejkolwiek sytuacji odbiegającej od standardowych procedur, w celu uniknięcia zagrożenia. Ma to na celu ochronę zarówno osoby postronne, mienie ale również Was samych i UAV. Ta część też musi być zgrana z instrukcją użytkowania drona, a ponadto uwzględniać procedury raportowania zdarzeń lotniczych.

 

Wytyczne Prezesa ULC

Poza tematami wymienionymi w pkt. 5.3. Załącznika 6a, w instrukcji operacyjnej musi znaleźć się wszystko, co Prezes ULC ogłosi w formie zaleceń i wytycznych. Takimi są na przykład Wytyczne nr 10 Prezesa ULC[2] - link TUTAJ. Ponadto wszystko, co się w przyszłości ukaże w formie wytycznych albo zaleceń będzie musiało znaleźć się w zaktualizowanej wersji instrukcji operacyjnej.

 

Ale po co ta instrukcja?

Poza tym, że jej okazania może zażądać Prezes ULC jest jeszcze jeden powód, dlaczego instrukcję operacyjną warto mieć… Prowadząc działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług lotniczych dronami odpowiadacie prawnie za wszystkie szkody, które mogą się przydarzyć w związku z tą działalnością. Oczywiście za samo pilotowanie dronem odpowiada operator (który wcale nie musi być podmiotem świadczącym usługi). Ale to podmiot świadczący usługi ma obowiązek opracowania instrukcji operacyjnej, na tyle dobrej, żeby nikt się do niej nie „przyczepił”. A może się „przyczepić”, ponieważ jako właściciel przedsiębiorstwa, które wykorzystuje drony, podlegacie pod ten przepis:

 

Art. 435 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.”

 

Znaczy to tyle, że jeżeli cokolwiek złego się stanie w związku z operacją lotniczą, a Wy jako podmiot świadczący usługę nie spełnicie wszystkich wymagań określonych przepisami (w tym opracowania instrukcji), to odpowiadacie za szkody. Od odpowiedzialności możecie się uwolnić tylko jeżeli szkoda powstała:

  • W wyniku siły wyższej albo
  • Wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosicie odpowiedzialności.

 

Przy braku opracowanej instrukcji nie macie żadnych procedur: jak uniknąć siły wyższej, jak zachować się w razie niebezpieczeństwa czy nawet zwykłych procedur operacyjnych. Na starcie jesteście na przegranej pozycji w przypadku żądania odszkodowania, ponieważ mówiąc kolokwialnie nie ma możliwości zrzucenia winy na kogoś innego – nawet gdyby faktycznie ona wystąpiła po stronie np. operatora drona. Skoro właściciel firmy nie opracował procedur, to nie uwolni się od odpowiedzialności, jeżeli pilot źle leciał. W najlepszym wypadku będą obaj odpowiadali solidarnie.

 

 

Mikołaj Doskocz

radca prawny

specjalizuje się w prawie lotniczym

prowadzi Kancelarię Prawa Lotniczego LATAJ LEGALNIE

 

 

 

 


[1] Rozporządzenie MTBiGM z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1993)

[2] Wytyczne nr 10 Prezesa ULC z 27 października 2015 r. w sprawie prowadzenia szkolenia praktycznego na bezzałogowych statkach powietrznych przez podmioty szkolące wpisane do rejestru podmiotów szkolących

 

 

 

 

 

 

Tagi:

ULC | Bezpieczeństwo | Praca | Drony | Procedury | Operator drona | Instrukcja operacyjna


powrót


Aby otrzymać dostęp do komentowania artykułów musisz się zalogować.

LOGIN

HASŁO




Jeżeli nie masz jeszcze konta, załóż je teraz

Rejestracja


Komentarze do tego artykułu:

REKLAMA


REKLAMA



Informacje EKES



REKLAMA


Giełda transportowa
Clicktrans.pl




Home | O nas | Korzystanie z serwisu | Reklama w portalu | Kontakt | Mapa strony