W zeszłotygodniowym artykule opowiedzieliśmy o roli jaką ogrywają lotniska dla rozwoju gospodarczego regionu i o możliwych metodach pomiaru tego wpływu. Dziś opowiemy o Business Connectivity Index (BCI), narzędziu opracowanym w celu wsparcia lotnisk i innych interesariuszy sektora lotniczego w pełnym zrozumieniu roli jaką odgrywają lotniska we wzmacnianiu potencjału gospodarczego regionu, m.in. poprzez przyciąganie bezpośrednich inwestycji, otwieraniu lokalnej gospodarki na nowe rynki i wzmacnianiu powiązań z obecnymi partnerami handlowymi.

Transport lotniczy napędzający globalną i lokalną gospodarkę
Współczesna gospodarka w stopniu bezprecedensowym w historii zależna jest od sprawnego przepływu towarów, usług i kapitału pomiędzy poszczególnymi rynkami. Transport lotniczy, niezależnie od tego czy żyjemy w czasach gospodarczego kryzysu czy wzrostu koniunktury, odgrywa kluczową rolę w łączeniu rynków lokalnych z rynkami światowymi, co stanowi warunek ich rozwoju. Oczywistym jest również, że globalizująca się gospodarka potrzebuje coraz więcej swoistego smaru, który oliwi jej tryby, a którego to rolę odgrywają transport i logistyka, w tym oczywiście transport lotniczy. Ta rola elementu scalającego globalną gospodarkę przejawia się miejscem jaki dostępność transportem lotniczym zajmuje w cyklu wzrostu gospodarczego, który zobrazowany jest na schemacie poniżej.

W pierwszej części opracowania skoncentrowaliśmy się na strukturze naszego rynku lotniczego uwzględniającej linie lotnicze dokonujące przewozu. W tej części pokazujemy strukturę według krajów i miast przeznaczenia podróży.

W Zurychu wylądowałem w dniu 27 listopada w dniu i już na lotnisku wyraźnie widoczna była atmosfera wyborów. Stoiska partii politycznych, plakaty, billboardy nawołujące do głosowanie 2 x NIE. W tym dniu w kantonie Zurych odbywało się referendum decydujące o rozbudowie Airport Zurich – głównego portu lotniczego Szwajcarii.

ULC opublikował oficjalne dane przewozowe dla polskiego rynku lotniczego za trzy kwartały 2011. Ponieważ są one zgodne z trendami, o których pisaliśmy między innymi w barometrach miesięcznych dla Polski, w artykułach dotyczących zmian w oferowaniu oraz w sytuacji konkurencyjnej to skupimy się tylko na niektórych, najważniejszych aspektach.

Rynek tanich przewozów

Tanie linie wywołały rewolucję nie tylko na polskim rynku, ale i europejskim. W latach 2005-2011 cały wzrost przewozów, mierzonych ilościowo, z i do Europy zawdzięczamy tym przewoźnikom. W Polsce znaczenie tanich linii jest jeszcze większe. Ich cały udział w rynku przewozów regularnych wynosi około 48% - w Europie tylko około 33%.

W tej próbie podsumowania sytuacji na polskim rynku lotniczym na koniec roku 2011 będzie niewiele liczb. Nie będziemy porównywać indeksów wzrostu dla poszczególnych segmentów rynku. Powstrzymamy się od liczbowych porównań z sytuacją w Europie i na świecie. Kwestie te omawialiśmy dość szeroko w naszych barometrach (polskim, europejskim, globalnym) oraz w licznych raportach i artykułach (m.in. Oferowanie w okresie styczeń-październik 2011, Oferowanie w Sezonie zima 2011/12 – porównanie z sezonem poprzednim, Czy koniec hossy na polskim rynku lotniczym?).

Wraz z powołaniem do życia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) w 2003 r., europejski krajobraz w zakresie wymagań bezpieczeństwa dla lotnictwa cywilnego zaczął zmieniać się jak w kalejdoskopie. Różnorodna mozaika krajowych przepisów lotniczych Państw Członkowskich Unii Europejskiej (UE) jest stopniowo zastępowana jednolitym systemem wymagań, które znajdują bezpośrednie zastosowanie wobec przedsiębiorstw i operatów lotniczych działających w UE oraz wobec krajowych władz nadzorujących.

Wartość akcji linii lotniczych

Według globalnego indeksu Bloomberga wartość akcji linii lotniczych spadła od początku roku o 40%. W samym tylko listopadzie spadek wyniósł 14%. Obecnie wartość akcji towarzystw lotniczych jest niewiele wyższa niż w najgorszym okresie roku 2009, czyli w środku okresu recesyjnego. Skala spadku była podobna we wszystkich regionach.

Bardzo niepewna globalna sytuacja ekonomiczna, a przede wszystkim groźba bardzo poważnego kryzysu finansowego w strefie Euro skłoniła IATA do przygotowania dwóch prognoz finansowych dla branży lotniczej w roku 2012. Główna wersja zakłada, ze uda się uniknąć najgorszego scenariusza rozwoju sytuacji w Europie - kryzysu bankowego, który nastąpiłby z powodu z nierozwiązania problemów budżetowo-finansowych Włoch i Hiszpanii a drugi zakłada głęboki kryzys bankowy.

Warto zacząć od propozycji definicji komunikacji regionalnej. Jest to tzw. definicja operacyjna a więc jej treść zależy używając określenia kolokwialnego od tego, do czego ma służyć. Proponujemy wyjść z jednej strony od typów tras, jakich dotyczy a z drugiej strony od określenia modelu biznesowego przewoźników, którzy na takich trasach operują.

Wartość akcji linii lotniczych

Pod koniec października wartość akcji linii lotniczych zaczęła szybko rosnąć pod przyjęciu przez UE pakietu pomocowego dla Grecji. Po ogłoszeniu przez rząd Grecji planu przeprowadzenia referendum nastąpił ponowny spadek. Obecnie globalna wartość akcji linii lotniczych jest o prawie 30% mniejsza niż na początku roku.

Wartość akcji linii lotniczych

Wartość akcji linii lotniczych, mierzona Globalnym Indeksem Bloomberga spadła aż o 32% w porównaniu z początkiem roku 2011. W tym samym okresie spadki globalnego Indeksu – FTSE Globar All-Cap, dla wszystkich akcji wyniosły tylko 14%. We wrześniu największy spadek odnotowały linie lotnicze z regionu Azji i Pacyfiku a najmniejszy z USA.