INFORMACJE

Rynek Lotniczy

Linie Lotnicze

Porty Lotnicze

Samoloty

Drony

Dostawcy Usług

Prawo

Turystyka

BRANŻA

Nawigacja powietrzna

Innowacje & Technologie

Personalne

Rozmowy PRTL.pl

Komentarz tygodnia

Aviation Breakfast

Polski Klub Lotniczy

Przegląd prasy

INNE

Księgarnia

Szkolenia i konferencje

Studenckie koła i org. lotnicze

Znajdź pracę

Katalog firm

Przydatne linki

REKLAMA





Partnerzy portalu



Language selection


English Deutsch French Russian

Publikacje


Czy istnieją granice wzrostu ruchu lotniczego?

Dariusz R. Sawicki, 2018-06-20
     

„Jakie są granice wzrostu liczby pasażerów w ruchu lotniczym?” – takie pytanie zadał mi ostatnio jeden ze studentów. Pytanie bardzo ciekawe i intrygujące, które przyznam się, mnie samego często nurtuje i „męczy”. Sprawia, że przemierzając samotnie kilometry na rowerze wielokrotnie oddaję się rozmyślaniom związanym z tym zagadnieniem…

 

Patrząc w skali makro, w skali obecnie największej z możliwych, czyli w skali świata, wydaje się, że wzrost ruchu lotniczego jest w pewien sposób gwarantowany i pewny. Dlaczego? Wzrost ruchu lotniczego związany jest ściśle z rozwojem gospodarczym, jak i m.in. z wielkością populacji. Przez okres ponad 100 lat od pierwszego lotu komercyjnego, rozwój gospodarczy mierzony wskaźnikiem PKB był pozytywny i dynamiczny. Dodatkowo wzrost ten skorelowany był ze wzrostem populacji, która na przestrzeni od początku XX wieku do czasów obecnych wzrosła z około 1.8 miliarda do ponad 7 miliardów w chwili obecnej [1]. Opisane zmiany można zobaczyć na wykresie poniżej.

 

Światowe PKB / Populacja / Pasażerowie w ruchu lotniczym (1950 – 2015)

 

 

 

Źródło: opracowanie intelligent aviation na podstawie: PKB: https://ourworldindata.org/economic-growth; Populacja: https://ourworldindata.org/world-population-growth, Pasażerowie: world banks/ICAO

 

Dalsze prognozy, zarówno PKB, jak i populacji są nadal pozytywne, przy wzroście tej drugiej do około 11 miliardów w 2080 roku [2]. Czyli przyjmując, że dwa istotne czynniki wpływające na rozwoju pasażerskiego ruchu lotniczego rosną, to jako wypadkowa powinien również rosnąć ruch lotniczy – czyż nie?

 

Wzrost ruchu lotniczego w skali globalnej, widać w każdej z obecnie dostępnych prognoz, czy to producentów samolotów, czy też różnego rodzaju organizacji. Poniżej, prognoza IATA (International Air Transport Association) liczby pasażerów do 2036 roku. Jak widać, w zależności od przyjętego scenariusza, liczba pasażerów w transporcie lotniczym rośnie w tempie niemal wykładniczym z obecnych 3.6 miliarda do prawie 8 miliardów (w scenariuszu bazowym) lub ponad 11 miliardów (w scenariuszu optymistycznym).

 

Prognoza IATA (2016 – 2036) – liczba pasażerów (miliardy)

 

 

Źródło: http://www.iata.org/pressroom/pr/Pages/2017-10-24-01.aspx

 

Czyli, jeżeli w przewidywalnej przyszłości, powiedzmy w okresie 50-60 lat nie wymyślimy konkurencyjnego środka transportu oraz nie nastąpią niespodziewane i negatywne zmiany na mapie geopolitycznej, wydaje się, że komercyjny ruch lotniczy powinien rosnąć i to rosnąć bardzo dynamicznie. Rosnąć do...?

 

A czy zejście ze skali makro, na skalę bliższą – kraju lub regionu - może zmienić nieco perspektywę o ciągłym wzroście?

 

Spójrzmy na przykład na rynek Europy Środkowo-Wschodniej. Jest to rynek, na którego bazie Polskie Linie Lotnicze LOT planują budowę „wielkiego” hub`u lotniczego, z Centralnym Portem Komunikacyjnym (CPK), jako miejscem skupiającym ten ruch. „Region Europy Środkowo-Wschodniej to obszar o bardzo dużym potencjale demograficznym, zamieszkiwany łącznie przez ok. 180 mln mieszkańców w 19 krajach (…)” [3] – takie m.in informacje można znaleźć w dokumencie przedstawiającym koncepcję budowy nowego lotniska.

 

Rzeczywiście, obecnie potencjał wydaje się bardzo duży. Tylko, że jest jedno ale…. Zgodnie z prognozami demograficznymi, liczba populacji tego regionu na przestrzeni kolejnych 60 lat zmniejszy się o około 27%, z obecnych 180 milionów do około 130 milionów – spadek o prawie 50 milionów osób (wykres poniżej)!

 

Prognoza populacji 19 krajów Europy Środkowo-Wschodniej

 

 

Źródło: opracowanie inteligent aviation, dane Eurostat, Worldbank, www.populationpyramid.net.

 

W przypadku tylko Polski (jednego z większych krajów regionu), spadek populacji do 2080 roku, przewiduje się na poziomie 24%, z obecnych niespełna 38 milionów do około 29 milionów. Dodatkowo zmienia się znacząco struktura demograficzna (wykres poniżej). Przy tak dużym spadku populacji, wzrośnie zdecydowanie liczba ludności w wieku 65+, natomiast zdecydowanie zmaleje grupa 18-45 lat.

 

Piramida populacji - Polska (2017 vs. 2050)

 

 

 

Źródło: opracowanie inteligent aviation, dane GUS (Główny Urząd Statystyczny)

 

Jak taka sytuacja, istotnego zmniejszenia się populacji wpłynie na poziom PKB oraz ruch lotniczy? Niektóre publikacje z zakresu ekonomii twierdzą, że spadek populacji nie powinien znacząco wpłynąć na poziom PKB, a PKB per capita powinien wręcz rosnąć. Rzeczywiście istnieje takie prawdopodobieństwo, aczkolwiek większość publikacji na ten temat odnosi się do gospodarek rozwiniętych, które miały czas aby zakumulować wystarczająco dużo kapitału. W wypadku Europy Środkowo-Wschodniej mówimy o gospodarkach, rozwijających się lub też słabo rozwiniętych, które, czy to w trakcie okresu akumulacji kapitału, czy też jeszcze przed rozpoczęciem tego okresu, zaczynają odczuwać znaczny spadek populacji - jednego z czynników produkcji (pozostałe dwa to kapitał oraz ziemia).

 

A zmiana struktury populacji, jak może wpłynąć na sytuację gospodarczą oraz ruch lotniczy? Czy osoby w wieku 65 – 80, będą równie chętnie nabywać różnego rodzaju dobra i podróżować? Czy będą miały na to ochotę, czy będzie ich na to stać? Jest wiele takich i podobnych pytań, które możemy analizować w sposób opisowy i jakościowy.

 

Warto natomiast czasami nadać tym opisom trochę bardziej numeryczny sens. Mając prognozę populacji oraz prognozę PKB do roku 2080, można pokusić się o zbudowanie modelu prognostycznego ruchu lotniczego, który bierze pod uwagę zmianę tych dwóch parametrów. Oczywiście prognozowanie w tak długim okresie jest obarczone dużym błędem, natomiast mając to na względzie warto zrobić takie ćwiczenie intelektualne, zobaczyć jak potencjalnie może wyglądać obraz w perspektywie 60+ lat i porównać to z innymi prognozami, czy też zapowiedziami.

 

Wykres poniżej pokazuje prognozę ruchu lotniczego dla Polski do roku 2080. Dla uproszczenia, ruch lotniczy - wyrażony jako liczba pasażerów - został zaprognozowany w postaci analizy trendu (prognoza 1) oraz modelu ekonometrycznego (prognoza 2), biorącego pod uwagę zmianę PKB (w całym okresie założono wzrost*) oraz zmianę populacji (prognoza Eurostat do 2080 roku). Jako prognozę średnią założono medianę z prognozy 1 i 2. Dla porównania dodano również prognozę Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) wykonaną w 2017 roku.

 

Prognoza nieograniczona pasażerów w ruchu lotniczym dla Polski (2017 – 2080)

 

 

 

Źródło: opracowanie intelligent avitation

 

Jak widać prognoza ruchu, przy założeniu zmian w populacji zdecydowanie różni się od „typowej” prognozy lotniczej zakładającej ciągły wzrost. Pokazuje ona w pewnym okresie zdecydowany spadek dynamiki, stagnację, a nawet spadek ruchu.

 

Czy taki model dobrze przewiduje przyszłość? Czy taka będzie rzeczywistość? Czy ruch lotniczy w Polsce zgodnie z pewnym aksjomatem, będzie ciągle rósł, czy też może przy spadku populacji, zmianie jej struktury i trudnych do przewidzenia w takim wypadku zmianach gospodarczych nastąpi jego stagnacja lub nawet spadek?

 

Teraz trudno odpowiedzieć na te pytania, ale warto się nad tym zastanawiać, dyskutować i spierać, bo prowadzi to do lepszego zrozumienia tematu a przez to do lepszego planowania i przygotowania do odpowiedzi na nadchodzące wyzwania.

 

…a co odpowiedziałem, studentowi – dokładnie to samo. Na co on zrobił zdziwioną i lekko zawiedzioną minę i zapytał dalej: „To nie będzie 100 lub 200 milionów w Centralnym Porcie Komunikacyjnym?”.

 

Może będzie – odpowiedziałem – tylko kiedy…. 

 

 

[1] https://ourworldindata.org/world-population-growth

[2] ibidem

[3] Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej; listopad 2017, s. 23

* Prognoza PKB oparta na m.in. prognozie Banku Światowego, Raporcie PwC – “The World in 2050 Will the shift in global economic power continue?”; po roku 2050 założony stały wzrost 2.5% w skali roku

 

 

Dariusz R. Sawicki

intelligentaviation.com

 

 

 

 

 

Tagi:

CPK | Pasażer | Przepustowość | Przewozy


powrót


Aby otrzymać dostęp do komentowania artykułów musisz się zalogować.

LOGIN

HASŁO




Jeżeli nie masz jeszcze konta, załóż je teraz

Rejestracja


Komentarze do tego artykułu:

REKLAMA


REKLAMA



Informacje EKES



REKLAMA


Giełda transportowa
Clicktrans.pl







Home | O nas | Polityka prywatności | Korzystanie z serwisu | Reklama w portalu | Kontakt | Mapa strony