INFORMACJE

Rynek Lotniczy

Linie Lotnicze

Porty Lotnicze

Samoloty

Drony

Dostawcy Usług

Prawo

Turystyka

BRANŻA

Nawigacja powietrzna

Innowacje & Technologie

Personalne

Rozmowy PRTL.pl

Komentarz tygodnia

Aviation Breakfast

Polski Klub Lotniczy

Przegląd prasy

INNE

Księgarnia

Szkolenia i konferencje

Studenckie koła i org. lotnicze

Znajdź pracę

Katalog firm

Przydatne linki

REKLAMA





Partnerzy portalu



Language selection


English Deutsch French Russian

Publikacje


Nowe unijne zasady udzielania pomocy publicznej portom lotniczym i przewoźnikom lotniczym - Analiza wytycznych Komisji Europejskiej w kontekście Polski - Część X (Zobowiązanie do świadczenia PSO - rekompensata z tytułu świadczenia usługi publicznej)

dr Jakub Kociubiński, 2014-07-22
     

Zobowiązanie z tytułu świadczenia usługi publicznej (PSO – Public Service Obligtion) w ogólnym założeniu dotyczyć ma tych tras, które uznawane są za niezbędne danej społeczności, a których obsługa jest nie jest rentowna. Fakt, że opisane w poprzednich częściach analizy prawne ramy tego systemu nie wykluczają możliwości nałożenia zobowiązania na połączenia opłacalne. Skoro jednak system PSO pomyślany został, jako odpowiedź na rozmaite niedomogi rynku przewiduje możliwość udzielenia wsparcia finansowego operatorowi usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym – tzw. rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej.

 

Przez wiele lat istniał spór na temat prawnej klasyfikacji środków przeznaczonych na finansowanie PSO. Nie było bowiem jasne czy stanowią one pomoc publiczną (w rozumieniu art. 107 TFUE), czy podlegać będą ogólnemu wyłączeniu, tzw. „klauzuli ucieczki” stanowiącej traktatową podstawę działalności usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (ar. 106 ust. 2 TFUE).

 

Doniosłość wynikająca z powyższej dystynkcji związana jest z mechanizmem kontroli. W przypadku bowiem pomocy publicznej zasadą jest, że podlega ona notyfikacji Komisji i to właśnie Komisja wydaje zgodę na jej udzielenie. Natomiast jeżeli wsparcie udzielane przez władze publiczne operatorom świadczącym usługi w ogólnym interesie gospodarczym korzystać będzie z wyłączenia w trybie art. 106 ust. 2 TFUE, to ewentualna kontrola działań państw członkowskich pod kątem ich zgodności z regułami konkurencji ma charakter ex post i jest przez to mniej skuteczna. W takim wypadku nie będzie istniał obowiązek notyfikacji. Generalnie można powiedzieć, że państwa członkowskie posiadają znacznie większe możliwości do korzystania z art. 106 ust. 2 TFUE niż przyznawania pomocy publicznej w trybie art. 107 TFUE.

 

Początkowo rekompensatę z tytułu świadczenia usługi publicznej klasyfikowano jako pomoc publiczną, argumentując, że obiektywny charakter tej koncepcji nie pozwala na uwzględnianie celu interwencji państwa członkowskiego. Nawet jeśli środki państwowe przeznaczone są tylko na pokrywanie dodatkowych kosztów wynikających ze zobowiązania do świadczenia usługi publicznej, to wciąż stanowią pomoc publiczną (Por. orzeczenia T-46/97 SIC; T-106/95 FFSA).

 

Następnie Trybunał zdecydował się odejść od wcześniejszej linii i stwierdził w orzeczeniu w sprawie Ferring (C-53/00), że środki publiczne jedynie pokrywają straty wynikające z wypełniania zobowiązania do świadczenia usługi publicznej i w związku z tym operator usług nie odnosi, w tym wypadku, żadnej dodatkowej korzyści, która jest warunkiem sine qua non do uznania danego środka za pomoc publiczną w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

 

W efekcie powstał stan niepewności, co do prawnego statusu środków przeznaczanych na finansowanie PSO. Samo orzeczenie Ferring było dosyć powszechnie krytykowane za to, że zaburza logikę sytemu kontroli pomocy publicznej wprowadzając element niepewności i arbitralności. Wątpliwości zostały ostatecznie rozwiane w wyniku wydania rozstrzygnięcia w sprawie Altmark (C-280/00). Trybunał formułował tam przesłanki pozwalające wyłączyć finansowe wsparcie dla PSO spod reżimu prawa pomocy publicznej i uznać je za dopuszczalne w ramach wyłączenia z art. 106 ust. 2 TFUE. Oczywiście jak zostało nieco szerzej przedstawione w poprzedniej części analizy kryteria Altmark stanowią jedynie dyrektywę interpretacyjną, wskazana linia argumentacji stosowana jest we wszystkich sektorach (choć w nieco złagodzonej formie) zwłaszcza w sytuacji, kiedy legislacja wtórna sformułowana jest w sposób dosyć ogólnikowy.

 

A zatem jeżeli państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem 1008/2008 (Dz. Urz. UE z 2008, L 293/8) zdecyduje się udzielić wsparcia finansowego operatorowi PSO (art. 16 ust. 12 w związku z ar. 18 ust. 8 rozporządzenia 1008/2008) środek wypełnić musi zarówno kryteria Altmark jak i bardzo ramowo zarysowane parametry wskazane we wspomniany rozporządzeniu: Środek musi wypełnić następujące przesłanki:

  • Musi istnieć wynikające z prawa kraju członkowskiego, wyraźnie określone zobowiązanie do świadczenia usługi użyteczności publicznej, które podlega rekompensacie.
  • Wysokość rekompensaty musi zostać określona w oparciu o parametry które zostały ustanowione w oparciu o obiektywne i przejrzyste zasady, które były podane do wiadomości przed powierzeniem zobowiązania (Jest to wymóg wynikający zarówno z kryteriów Altmark jak i samego rozporządzenia 1008/2008. Zwraca uwagę, że dokładna suma rekompensaty nie musi być ustalona ex ante, tylko kryteria jej obliczenia. Niewłaściwie obliczona rekompensata stanowi pomoc publiczną mogącą podlegać zwrotowi).
  • Wysokość zaangażowanych środków publicznych nie może przekraczać kosztu świadczenia usługi w ogólnym interesie gospodarczym, przy czym koszt ten uwzględniać może „rozsądny zysk” operatora (także tutaj jest to wymóg zarówno wynikający z kryteriów Altmark jak i rozporządzenia 1008/2008).
  • Generalnie państwa członkowskie są zachęcane do wyboru operatora usług użyteczności publicznej przy pomocy instrumentów przewidzianych w prawie zamówień publicznych. W przypadku sektora transportu lotniczego istnieje lex specialis w postaci procedury przewidzianej w rozporządzeniu 1008/2008, do której zastosowanie znajdzie acquis dotyczący przejrzystości, otwartości i konkurencyjności wypracowany w związku z zamówieniami publicznymi.

 

Kryteria Altmark i dorobek związany z ich stosowaniem są tym istotniejsze, że rozporządzenie 1008/2008 zawiera jedynie bardzo ogólne sformułowania dotyczące standardów obliczenia i przyznawania rekompensaty. Parametry obliczania rekompensaty zostaną przybliżone w kolejnej części analizy.

 

 

Czytaj także:

Część I (Wprowadzenie)

Część II (Pomoc inwestycyjna - ogólne warunki notyfikacji i dopuszczalności)

Część III (Pomoc inwestycyjna - klasyfikacja kosztów i dopuszczalna intensywność wsparcia)

Część IV (Pomoc inwestycyjna - dopuszczalna intensywność wsparcia - zasady szczegółowe)

Część V (Pomoc operacyjna dla portów lotniczych)

Część VI (Zobowiązanie do świadczenia usługi publicznej [PSO] - wprowadzenie)

Część VII (Zobowiązanie do świadczenia usługi publicznej [PSO] - wybór trasy)

Część VIII (Zobowiązanie do świadczenia usługi publicznej [PSO] - wybór operatora)

Część IX (Zobowiązanie do świadczenia usługi publicznej [PSO] - wybór operatora - wpływ kryteriów Altmark)

 

 

dr Jakub Kociubiński

[kociubinski.jakub@prawo.uni.wroc.pl]

Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii

Uniwersytet Wrocławski

 

 

 

 

 

Tagi:

Komunikacja | Linie lotnicze | Lotnisko | Prawo | Przewozy | PSO | UE | Usługi


powrót


Aby otrzymać dostęp do komentowania artykułów musisz się zalogować.

LOGIN

HASŁO




Jeżeli nie masz jeszcze konta, załóż je teraz

Rejestracja


Komentarze do tego artykułu:

REKLAMA


REKLAMA



Informacje EKES



REKLAMA


Giełda transportowa
Clicktrans.pl







Home | O nas | Polityka prywatności | Korzystanie z serwisu | Reklama w portalu | Kontakt | Mapa strony