INFORMACJE

Rynek Lotniczy

Linie Lotnicze

Porty Lotnicze

Samoloty

Drony

Dostawcy Usług

Prawo

Turystyka

BRANŻA

Nawigacja powietrzna

Innowacje & Technologie

Personalne

Rozmowy PRTL.pl

Komentarz tygodnia

Aviation Breakfast

Polski Klub Lotniczy

Przegląd prasy

INNE

Księgarnia

Szkolenia i konferencje

Studenckie koła i org. lotnicze

Znajdź pracę

Katalog firm

Przydatne linki

REKLAMA





Partnerzy portalu



Language selection


English Deutsch French Russian

Publikacje


Podsumowanie raportu: Rynek usług transportu lotniczego w 2015 r.

Dariusz Tłoczyński, 2017-01-04
     

Rozwój rynku transportu lotniczego jest jednym z priorytetów wzrostu gospodarczego. Rozwój ten zależy również od efektywnego prowadzenia różnorodnych programów na płaszczyźnie światowej. Rynek transportu lotniczego w systematyce teorii ekonomii jest rynkiem cząstkowym, który posiada charakter globalny. Jest on także elementem rynku transportowego analizowanego m.in. w układzie przestrzennym regionalnym, krajowym, kontynentalnym i światowym.

 

Duży wpływ na powstanie i rozwój światowego systemu transportu lotniczego konwencja chicagowska z 1944 r. na której ustanowiono system prawa traktowego normujący publicznoprawne zagadnienia międzynarodowej żeglugi powietrznej.

 

Na rynku transportu lotniczego występują podmioty, charakteryzujące się zróżnicowaną siłą oddziaływania oraz funkcją, jaką pełnią w danym segmencie rynku. Zaliczyć do nich można organizacje regulujące rynek, producentów samolotów i sprzętu lotniczego, przewoźników lotniczych, porty lotnicze, podmioty funkcjonujące w otoczeniu lotniczym, podmioty wspierające transport lotniczy oraz pasażerów.

 

Według ICAO w 2015 r. przewozy pasażerów wzrosły o 8% w porównaniu do roku 2014, przewoźnicy przewieźli ok. 3,5 mld osób. Wzrosła także praca przewozowa o 7% do poziomu 6564 mld paskm oraz o 2% praca przewozowa cargo osiągając poziom 785 mld tkm. Podaż miejsc w samolotach pasażerskich na świecie wzrosła o + 6,1% w stosunku do roku 2014, tj. o 0,5 pproc.

 

W 2015 r. przewoźnicy lotniczy posiadali 27 tys. samolotów, najwięcej American Airlines, Delta, Southwest Airlines, Unites. Ponadto złożono prawie 12 tys. zamówień na nowe samoloty, w tym: 11,3 tys. samolotów odrzutowych.

 

Największymi przewoźnikami w zakresie obsługi pasażerów są linie amerykańskie, znajdują się oni w czołówce ranking od kilkunastu a nawet kilkudziesięciu lat. Drugą grupę największych przewoźników świata stanowią operatorzy pochodzący z Chin oraz z krajów Bliskiego Wschodu. W grupie 15 największych przewoźników w zakresie obsługi pasażerów znajduje się tylko pięciu przewoźników europejskich, w tym dwóch niskosztowych. Największą dynamikę w 2015 r. w obsłudze pasażerów odnotowały linie lotnicze: Southwest Airlines (31%), Ryanair (17%) i Air France - KLM (16%).

 

W rankingu portów lotniczych najwięcej pasażerów obsłużono w Atlancie, Pekinie, Dubaju, Chicago i Tokyo. Z piętnastu największych portów lotniczych w zakresie obsługi pasażerów największą dynamikę osiągnął port lotniczy w Shanghai 1(6%) i Dubaju (10%). Ponadto wskazać na ustabilizowaną dynamikę wzrostu obsługi ruchu lotniczego, w przypadku większości portów lotniczych dynamika była w przedziale od 4% do 5%.

 

W odniesieniu do obsługi cargo największymi przewoźnikami w zakresie obsługi tego rynku są przewoźnicy kurierscy oraz Emirates. Można nawet mówić o dużym podziale wielkości przewozów. Wskazani w rankingu przewoźnicy posiadają prawie 30% udziału w światowej obsłudze cargo. Największy udział w obsłudze rynku posiada operator FedEx ok. 2,5% udziału. W grupie 15 największych przewoźników w zakresie obsługi rynku cargo znajduje się trzech przewoźników europejskich. Największymi portami lotniczymi w zakresie obsługi ładunków są Hong Kong, Memphis (obsługa pond 4 mln t.) oraz Szanghaj (ok. 3 mln t.).

 

Na rynku transportu lotniczego należy wskazać na dominacje trzech największych aliansów lotniczych, sposób funkcjonowania jest uznawany za najskuteczniejszy sposób uzyskania pozycji globalnego przewoźnika, zwiększania zakresu ekspansji, obniżki kosztów zakupu i utrzymania taboru oraz pozyskiwania bardziej efektywnych instrumentów strategicznego zarzadzania przedsiębiorstwem. Udział aliansów strategicznych w działalności lotniczej powoduje zmianę uwarunkowań konkurencyjnych, wzmacniając pozycję partnerów w stosunku do rywali rynkowych, dostawców i klientów. Największym sojuszem lotniczym i porozumieniem globalnym jest Star Alliance, który posiadał 26% udziału w rynku.

 

Analizując dane ekonomiczne, należy zauważyć, iż w 2015 r. nastąpił wzrost cen papierów wartościowych o 1%. Największy wzrost cen dotyczył akcji przewoźników europejskich. Ponadto najbardziej zyskała marka British Airways (41% wzrostu) i Southwest (52%). Jednak na przestrzeni kilku lat największy wzrost wartości odnotowały linie lotnicze Emirates. Tak duży wzrost jest skutkiem m.in. wzrostu zaufania inwestorów do przewoźników oraz poprawą kondycji finansowej przedsiębiorstw.

 

W grudniu 2015 r. ceny ropy naftowej spadły do poziomu 38 $ / baryłkę, była to najniższa cena w ciągu ostatnich 6 lat. W ciągu roku średnia cena paliwa lotniczego wynosiła 66 $ / baryłkę, a ropy 54 $ / baryłkę. Taka sytuacja jest oczywiście dobra dla konsumentów – pasażerów i dla podmiotów zlecających transport drogą powietrzną. Niższe opłaty prowadzą do zwiększenia popytu na usługi.

 

Wyniki finansowe przewoźników lotniczych były w 2015 r. zdecydowanie lepsze od deklarowanych prognoz o 3 mld USD. Zysk wyniósł 33 mld USD i był wyższy o 16 mld USD niż w 2014 r. Poprawa wyników finansowych była spowodowana skutkiem wzrostu gospodarczego i nieco niższych cen paliwa lotniczego. W 2015 r. stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału wzrosła o 8,3%, wobec wcześniejszych prognoz o 5,3% zysk w przeliczeniu na 1 pasażera wyniósł 9,31 USD.

 

Znaczenie transportu lotniczego jako elementu światowego systemu transportowego wynika z wykorzystania jego walorów i charakterystycznych właściwości dla rozwoju współpracy gospodarczej, politycznej, naukowo-technologicznej i kulturalnej oraz dla rozwoju turystyki.

 

Prawie 9 mln pracowników na świecie było bezpośrednio zatrudnionych w sektorze transportu lotniczego. W krajach europejskich najwięcej osób zatrudnionych jest w portach lotniczych Niemiec – 220,5 tys., Wielkiej Brytanii – 199 tys., Turcji i Francji po 167 tys. oraz w Hiszpanii, Włoszech i Rosji.

 

W grudniu 2015 r. Komisja Europejska opublikowała Lotniczą Strategię dla Europy – Aviation Strategy for Europe. Głównym celem opublikowanego dokumentu jest określenie kierunków działania w celu zapewnieniu konkurencyjności europejskiego sektora transportu lotniczego w odniesieniu do zmieniających się warunków jego funkcjonowania w skali globalnej.

 

Mimo, że polskie porty z roku na rok obsługują coraz więcej pasażerów, udział Polski na arenie światowej jest marginalny. W 2015 r. udział Polski w strukturze europejskich przewozów lotniczych wyniósł 2,335 % i w ciągu 10 lat wzrósł ponad 3-krotnie. Wzrósł także współczynnik mobilności. W analizowanym roku kształtował się na poziomie 0,8.

 

W roku 2015 największy udział w polskim rynku lotniczym według modelu biznesowego mieli przewoźnicy niskokosztowi (60% udziału w rynku). Obsłużyli oni ponad 16 mln pasażerów, natomiast przewoźnicy polscy posiadali 21% udziału w rynku i przewieźli 5,6 mln pasażerów. Przez 10 lat swoją pozycję na polskim rynku ukształtowali przewoźnicy niskokosztowi: Wizz Air, Ryanair, easyJet. Wspomniani operatorzy co roku zajmują wysokie miejsca w klasyfikacji największych przewoźników operujących w Polsce. Najwięcej pasażerów przewiózł Ryanair 8 mln, posiadając 30% udział w rynku, polski przewoźnik PLL LOT zajął trzecie miejsce z udziałem 20%.

 

Ryanair odnotował wzrost o 26%, a Wizz Air o 29%. Ponadto duży wzrost odnotowali także przewoźnicy Norwegian i British Airways. Należy podkreślić kolejny spadek ruchu lotniczego polskiego przewoźnika PLL LOT o 5%, (w 2014 r. o -1%) i jednoczesny wzrost dynamiki Lufthansy o 9%. Spadek ruchu lotniczego odnotowany przez PLL LOT wynika m.in. z braku strategii rozwoju, braków planów rozwoju siatki połączeń rozwoju konkurencyjnych przewoźników lotniczych, w tym w szczególności połączeń niskokosztowych, spadkiem podaży usług na połączeniach krajowych i jednoczesnym rozwojem połączeń krajowych przez Ryanair oraz przewoźnika kolejowego.

 

Przewoźnicy funkcjonujący w na rynku polskim dostosowują usługi do potrzeb i preferencji podróżnych, jednak nie prowadzą w tym kierunku żadnych badań. Oferta przewoźników niskokosztowych co roku staje się dla podróżnych bardziej atrakcyjna w odróżnieniu od przewoźników tradycyjnych. Z Portu Lotniczego Modlin można zrealizować podróż Ryanair do kilkudziesięciu destynacji. Także Wizz Air zwiększył swoją ofertę w szczególności w kilku swoich portach bazowych w Gdańsku, Warszawie i Katowicach. Jednocześnie operatorzy lotniczy w sposób efektywny wykorzystywali tabor lotniczy, dynamika ruchu lotniczego była większa od wzrostu liczby operacji lotniczych.

 

Polskie porty lotnicze w 2015 r. obsłużyły ponad 30 mln pasażerów, tj. o 12,3% więcej niż w roku poprzednim. W 2015 r. wszystkie porty lotnicze osiągnęły wzrost liczby obsłużonych pasażerów. Największą dynamikę wzrostu liczby odprawionych pasażerów odnotowały porty w Modlinie (52%), Zielonej Górze (46%), Szczecinie (44%) oraz Lublinie (43%). Tak duża dynamika spowodowała, iż wskazane porty znalazły się w czołówce najlepiej rozwijających się portów pod względem liczby obsłużonych pasażerów w 2015 r opublikowanym przez ACI. W przypadku małych portów lotniczych dynamika ma bardzo dużą wartość ze względu na mały udział tych portów w obsłudze pasażerskiego ruch lotniczego w 2014 r., poniżej 1,5%.

 

Dynamiczny wzrost liczby pasażerów przypadający na jedną operację w okresie 2004-2015 był związany z rozwojem siatki połączeń regularnych, jak i czarterowych. Wynika to z dużego udziału przewozów o charakterze międzynarodowym (85-90%) i ich obsługi dużymi samolotami (ponad 100 miejsc), natomiast połączenia o charakterze lokalnym oraz wybrane międzynarodowe trasy regionalne były obsługiwane małymi samolotami (40-75 miejsc).

 

Niewątpliwie czynnikami mającymi na wzrost ruchu lotniczego, było także większe zaangażowanie przewoźników lotniczych. Przewoźnicy podejmując decyzje dotyczącą wykonywanych operacji kierują się interesem ekonomicznym, możliwościami regionu, perspektywami rozwoju. Najwięcej przewoźników w 2014 r. operowało w Warszawie, na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat ich liczba podobna (spadek z 37 w 2004 r. do 31 w 2014 r. Drugim portem pod względem liczby obsługiwanych przewoźników był Kraków 15 przewoźników.

 

Oprócz dynamicznie rozwijającego się ruchu regularnego, także przewozy czarterowe na polskim rynku usług lotniczych w ostatnim czasie dynamicznie wzrosły. W roku 2015 polskie porty lotnicze obsłużyły 3,7 mln pasażerów, nastąpił niewielki spadek w porównaniu z rokiem 2014 o 0,05%.

 

Największy udział w rynku w roku 2015r. mieli polscy przewoźnicy czarterowi (61%), liderem był Enter Air (30%). Przewoźnicy polscy funkcjonujący na rynku czarterowym przewieźli oni w sumie ok. 2,3 mln pasażerów. W ostatnim czasie rynek operatorów lotniczych specjalizujących się w usługach czarterowych zmienił się, pojawiło się dużo polskich przedsiębiorstw oferujących usługi przewozowe. Oprócz typowych przewoźników czarterowych, na rynku funkcjonują także przewoźnicy regularni oferujący przewozy czarterowe (PLL LOT, Ryanair, Wizz Air).

 

W wyniku przeprowadzonych badań dotyczących analizy czynników wpływających na konkurencję w polskich portach lotniczych, stwierdzono, głównymi czynnikami wpływającymi na podjęcie decyzji o wyborze transportu lotniczego w realizacji podróży były: czas podróży (23%), bezpośredniość połączenia (23%), dogodne godziny wylotu i przylotu (18%), cena biletu (14%) i dostępna siatka połączeń przewoźnika (9%)[1].

 

Głównym kierunkiem wyjazdów osób podróżujących z Polski w 2015 r. był Londyn (15 %). W porównaniu do roku poprzedniego nastąpił wzrost o 18%. W 2015 r. przewoźnicy na trasach do Londynu przewieźli prawie 3,9 mln pasażerów. Do Portu Lotniczego Londyn Stansted z polskich portów lotniczych podróżowało 1,8 pasażerów, do Luton – 1,4 mln, a na Heathrow – 455 tys. Drugim zagranicznym miastem co do ilości obsłużonych pasażerów był Frankfurt – 5% podróżnych.

 

Najwięcej pasażerów w ruchu czarterowym z polskich portów lotniczych wybrało się do portu lotniczego Antalya. Było to 458 tys. osób, co stanowi 12% udziału w rynku, tj. wzrost o 1% w porównaniu do liczbą pasażerów obsłużonych w 2014 r. Nadal najpopularniejszymi kurortami turystycznymi, do których podróżują pasażerowie transportem lotniczym z Polski są oprócz Antalyi, destynacje greckie: Heraklion, Rodos, Kofru, Chania czy Zakintos.

 

W 2005 r. Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło najważniejsze kierunki rozwoju systemu transportu lotniczego w Polsce „Program rozwoju sieci lotnisk i lotniczych urządzeń naziemnych”. Należy zauważyć, że jest to jedyny dokument określający wytyczne w odniesieniu do transportu lotniczego, został on opracowany przez ministerstwo w maju 2007 r. i nadal jest on obowiązujący. Istnieje zatem konieczność aktualizacji lub opracowania nowego, uwzględniającego obecna sytuacje rynkową. Podobna sytuacja dotyczy strategii regionalnych.

 

W prognozie wzrostu ruchu lotniczego dla Polski opracowanej przez Urząd Lotnictwa Cywilnego zakłada się systematyczny wzrost i rozwój zjawiska. Na podstawie metodologii ACI, rozwój transportu przynosi duże efekty skali zarówno dla sektora, jak i dla całego regionu. Przyjmuje się, że milion korzystających z lotniska pasażerów generuje około tysiąca zatrudnionych bezpośrednio na lotnisku, około 3 tys. zatrudnionych bliskim otoczeniu portu lotniczego oraz 15 tys. w całym regionie, obsługiwanym przez transport lotniczy. W oparciu o przedstawioną perspektywę ruchu lotniczego można szacować, że w najbliższych latach na polskich lotniskach oraz terenach okołolotniczych znajdzie zatrudnienie ponad 100 tys. nowych pracowników.

 

Polski rynek usług lotniczych do roku 2030 będzie systematycznie i dość równomiernie rozwijał się. Będzie postępowało coraz większe jego zróżnicowanie, pogłębi i wzbogaci się jego segmentacja. Sprzyjać temu będzie postęp techniki lotniczej i środków informatycznego komunikowania się, intensyfikacja procesów globalizacyjnych we wszystkich dziedzinach gospodarowania oraz zwiększająca się mobilność społeczeństwa. Dynamicznemu rozwojowi przewozów będzie towarzyszył intensywny proces dostosowania infrastrukturalnego oraz poziomu jakości świadczonych usług lotniczych i dodatkowych, zapotrzebowanych przez użytkowników gałęzi.

 

Kolejnym aspektem niezwykle istotnym dla polskiego rynku transportu lotniczego jest konkurencja międzygałęziowa. Funkcjonowanie operatorów kolejowych i autobusowych wymusza na przewoźnikach lotniczych stosowanie zróżnicowanych instrumentów konkurencyjnych. Biorąc pod uwagę czas podróży w relacji „drzwi –drzwi” na połączeniach wewnątrz krajowych transport lotniczy traci udział w rynku na rzecz transportu kolejowego.

 

Jednocześnie rozwój infrastruktury transportowej spowodował rozszerzenie obszaru oddziaływania portów lotniczych. W ostatnim czasie obserwowano także rozwój systemu airport links. W Polsce powoli następuje zmiana wyboru środka dowozowego do portów lotniczych.

 

Niewątpliwe, w najbliższym okresie na rynku przewozów lotniczych następować będzie dyskusja na temat celowości budowy Centralnego Portu Lotniczego dla Polski, funkcjonowania małych portów regionalnych oraz prywatyzacji polskich portów lotniczych.

 


Czytaj także:

Raport 2016. Rynek lotniczy. Dynamika - wskaźniki - prognozy

 

 

Dariusz Tłoczyński

Warszawa, grudzień 2016 r.

 

 


[1] D. Tłoczyński, Konkurencja na polskim rynku usług transportu lotniczego. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2016 r.

 

 

 

 

 

Tagi:

Komunikacja | Konkurencja | Koszty | Linie lotnicze | Lotnisko | Oferowanie | Opłaty | Paliwo | Pasażer | Popyt | Praca | Przewozy | Przewozy charterowe | Raport | Rozwój | Samolot


powrót


Aby otrzymać dostęp do komentowania artykułów musisz się zalogować.

LOGIN

HASŁO




Jeżeli nie masz jeszcze konta, załóż je teraz

Rejestracja


Komentarze do tego artykułu:

REKLAMA


REKLAMA



Informacje EKES



REKLAMA


Giełda transportowa
Clicktrans.pl







Home | O nas | Polityka prywatności | Korzystanie z serwisu | Reklama w portalu | Kontakt | Mapa strony